شبکه های اجتماعی و تاثیرات آن


     جهان دراواخر نیمه دوم قرن بیستم و خاصتاً اوایل قرن بیست و یکم، شاهد دوره مهم و تاریخی دیگری بود که جهان وسیع و غیر قابل تسخیر را به یک دهکده کوچک مبدل کرد، دهکده که به اسم "دهکده جهانی" نامیده می شود. این دوره مهم تاریخی عبارت از انقلاب معلوماتی است که معادل کلمه Information Revolution می باشد. این انقلاب باعث پیدایش شعبه جدید از علم به اسم "تکنولوژی معلوماتی" و مجموعه وسیع از شرکت های ملی و فراملی گشته است که این فرایند را با گسترش خدمات معلوماتی تسریع می کنند.


     درین میان یکی از گسترده ترین و درعین حال موثرترین برایند های این انقلاب اینترنت است. اینترنت که مختصراً به نت هم شهرت دارد، به شبکه وسیع از کمپیوتر ها گفته می شود که باهم در ارتباط هستند و کاربران ان از این طریق باهم به مکالمه و یا تبادل اطلاعات می پردازند. ریشه های اینترنت به دهه 1960 بر می گردد، دوره که جهان دو قطبی در بستر جنگ سرد و در اعماق تخاصم قرار داشتند. در ین برهه از زمان شعبه دفاعی یا دیپارتمان دفاعی ایالات متحده امریکا برای محفوظ نگهداشتن داده ها کمپیوتری وزارت دفاع امریکااز خطرات احتمالی ناشی از جنگ سرد و فناوری هسته ای، طرحی را به اسم ارپانت (ARPANET) روی دست گرفت که هدف ان برقراری ارتباط میان یک شبکه از کمپیوتر ها با موقعت های مکان متفاوت و به منظور انتقال اطلاعات بود. با به دست اوردن نتیجه مطلوب از این طرح، در دهه های 1970 و 1980، ایالات متحده امریکا تصمیم گرفت تا این طرح را در سطح جهان بسط داده و در خدمت کاربران قرار دهد و این شکل بست داده شده اش را به اسم انترنت یاد می کنیم.


    در جهان امروزی، گروههای متفاوت از افراد، شبکه های متفاوت را برای دنبال اهداف خاص به راه می اندازند و در خدمت کاربران قرار می دهند؛ مثلاً شبکه های خبری، شبکه های اجتماعی، تفریحی، علمی، شبکه های امنیتی و حتی شبکه های که محض برای سرقت اطلاعات به کار می روند. درین مقاله به توضیح مختصری نقش و تاثیرات شبکه های اجتماعی پرداخته ام.


نقش هاي مثبت



 در برقراری و تحکیم روابط فردی: شبکه های اجتماعی همانطوری که از نام شان پیداست، وسائل خوبی برای برقرار ارتباط با دوستان می باشند. تبادل نظریات، احساسات، خاطرات و غیره امور انفرادی، برای آنهایی که فاصله مکانی زیاد بین شان به عنوان "پرده آهنین" و جداکننده عمل می نماید، دیگر دغدغه ء نیست و مانعی ایجاد نمی کند. این شبکه ها برای آنانی که به انترنت دسترسی دارند، مزیتی است خارق العاده و غیر قابل چشم پوشی، زیرا کاربران این شبکه ها، هر وقتی که خواست باشند، سینه فواصل صدها کیلومتری را چاک نموده و با اطرافیان شان ارتباط برقرار می کنند. برای آنعده از کبوتران دور از لانه و آشیانه، این شبکه ها باع تقویت حس تعلق و وابستگی شده و احساس دوری مفرط را در فرد کاهش می دهند.


ü وسیله خوبی برای باروری استعدادها: حین ورود در شبکه های اجتماعی، آثار هنری بسیار با ارزش و پر محتوا، از نخستین موارد هستند که دیدگان ما را مصروف می سازند. اشعار شاعران جوان، مقاله های مختصر، داستان های کوتاه، عکس های هنری سیاسی-اجتماعی و اقتصادی و طنز های بسیار پرمحتوا درین خصوص شایان ذکر هستند. یکی از دلایل این که نویسندگان، مشتاقانه دست به این کار می زنند، در واکنش سریع خوانندگان نهاده است که به شکل‌‌ " نظر" یا "کامنت" ظاهر می شود؛ در دفاع از موضع ناشر و یا در رد آن. چیزی که نویسندگان بی صبرانه منتظر آن هستند زیرا هر نوع واکنشی نشانه تاثیر بر واکنش کننده است.


ü سازماندهی جمعی: در پهلوی استفاده از موبایل برای سازماندهی جمعی، شبکه های اجتماعی مورد دیگری است که توجه فعالین اجتماعی و سیاسی و نیز کاربران این شبکه ها را جلب نموده است. زیرا این شبکه ها به دلیل اینکه تصویری و صوتی اند از توانایی جلب توجه بالا برخوردار بوده و نقش خوبی در تلیغ و ترویج بازی می کنند. این موضوع را می توان در تعمق به واکنش دول مختلف خاصتاً تئوکرات و توتالیتر نسبت به این شبکه ها ردیابی کرد. غالباً می شنویم که دولت ایران شبکه فیس بوک را در ایران مسدود نموده و یا سانسور نموده است. دو مثال واضح تر عبارتند از – اول: استفاده شورشیان و آشوبگران از شبکه های اجتماعی در سازماندهی و تبلیغ هرج و مرج در شورش های لندن - دوم: استفاده از این شبکه ها برای راه اندازی اعتراضات جهانی علیه کشتار مهاجرین افغانی (هزاره ها) مقیم پاکستان.






ü افز ایش دسترسی به اطلاعات جمعی: جمع کثیری از اطلاعات، خاصتاً آن عدهء که به واسطه شبکه های اطلاع رسانی مشهور و یا محافظه کار به نشر نمی رسند، برای اولین بار روی این شبکه ها را می بوسد. هستند افراد که این نوع خبرها برای شان جاذبه خوبی دارد و در عین حال برای تقویه موضع گیری ها راجع به آن مسائل موثر است. درین میان می توان از کاربران مثل افغانستان یا Love Afghanistan نام برد. بعضی کاربران دیگر، گلچینی از نوشتجات نشر شده در شبکه های دیگر را دوباره در شبکه های اجتماعی نشر می کنند تا دوستان شان نیز از آنها بهر برند.






ü انجام پروژه های تحقیقی با امکانات کمتر: درین بخش کاربران سولاتی را به مقاصد متفاوت، به شکل گزینه ای طرح می کنند و بعد با دوستان مشترک می گذارند. سرعت این فرایند بسیار بالاست و معمولاً سر به هزاران می زند. البته باید ذکر کرد که این امر یک مشکل دارد و آن این است که یک فرد در چهر ها و نامهای متفاوت می تواند حساب کاربری داشته باشد و سوال را پاسخ دهد.




نقش های منفی:




ü جاسوسی: هنگام باز کردن حساب در شبکه های اجتماعی، ثبت اطلاعات اولیه از قبیل مکان زیست، شماره های تماس و غیره از لوازم است که باید به آن ها اشاره شود. در ضمن این احتمال وجود دارد که دول مختلف با ارتباط که با مالکان و گردانندگان این شبکه ها دارند، از اطلاعات مذکور سوء استفاده کنند تا به اصطلاح امنیت شهروندان شان را تامین کنند. این مورد می تواند به واسطه افراد انفرادی نیز صورت بگیرد. " جولین اسانژ" در مصاحبه ای خطاب به شنوندگان گفته بود که شبکه اجتماعی فیس بوک، بزرگترین شبکه جاسووسی است که بشریت تا حال آنرا ساخته ت." بنابرین درین خصوص محتاط باشید.






ü ایجاد مشکلات روانی: بعضی ساختار های این شبکه های اجتماعی از قبیل بازی های گروهی کامپیوتری تاثیرات روانی زیانبار بر کاربران می گذارند که در اکثر موارد بسیار حاد هستند. در یکی از صفحات تایمز آف ایندیا آده بود که مادری پسر نوزادش را به دلیل گریه و ایجاد مزاحمت به هنگام بازی در فیس بوک تا سرحد مرگ می زند، تا آنکه پسر خوردسال و بی زبانش محکوم به نیست می شود. این شاید یکی از موارد آتی باشد. در موارد دیگر شبکه های اجتماعی به دلیل جذابیت بیش از حدش موجد وابستگی حاد می شوند که کار بران را ناگزیر می کند تا هر روز به آن سر زنند و الی "اینگار چیزی را گم کرده باشند" سر گردان خواهند بود.






ü ضیاع وقت و عامل حواس پرتی: شبکه های اجتماعی همانطوریکه قبلاً نیز اشاره کردم از گیرایی فوق العاده شدید برخوردار هستند. افراد که معمولاً به اینترنت دسترسی دارند، اوقا فراغت شان را اکثراً در "سفر به ناکجا آباد" های شبکه های اجتماعی به سر می رسانند. اگر کاربری در آن درآید، محال است که به زودی براید. با دوستانی که در ارتباط بوده ام، برایم گفته اند که هر باری که وارد مثلاً فیس بوک شده اند، بعضاً حتی برای ساعت ها در آن گیر می کنند. این مورد از رفتار نسل نوین به صورت عام و نسل کهن به صورت خاص باعث شده است که شرکت ها، مخصوصاً شرکت های تولیدی، در هنگام استخدام کارمند، این نکته را در نظر گرفته و آنرا یکی از معیارهای استخدام شان قرار دهند. یعنی مایلند افراد را استخدام کنند که زیاد "شیرین" فیس بوک (درنقش فرهاد) نباشند.




ü ایجاد شخصیت کاذب: این مورد متاسفانه یکی از بدترین برایندهای شبکه های اجتماعی هست.درین خصوص دو نکته قابل تأمل است. مورد یکم: درین مورد افراد تعداد داده ها یا آگهی هایی را مشترک می گذارند که یا لازم نیست که مشترک گذاشته شوند و یا هم آگهی های که بدتر از مزخرف و معادل هرزه نگاری می باشند و این به اینجا به سر نمی رسد، بلکه در عین حال انتظار دارند که دیگران نیز راجع به آنها نظر بدهند. این مورد می تواند در دراز مدت اثرات منفی بر رفتار فرد بگذارد که خود موجد شخصیت وی می باشد؛ در واقع شخصیت می تواند تکرار عادات در جریان زمان باشند. مورد دوم: درین مورد کاربران می توانند تصاویر و داده های شخصی بعضی های دیگر را به دلایل متفاوت مشترک گذاشته و ازش سوء استفاده کنند تا بتوانند طرف را ضربت بزنند. این جنبه اش غیر قابل تحمل است. موارد از آن کم نیستند. این دلیل دیگریست که از دوستان تقاضا می کنم در ذکر جزئیات امور شخصی تان محتاط باشید.


       در پاراگراف های قبلی، تاثیرات مثبت و منفی شبکه ها اجتماعی را باهم خواندیم. درین قسمت مایلم نکته دیگری را به بحث بگیریم. این مسئله فرهنگ مثبت استفاده ازین فناوری هاست. این شبکه های اجتماعی می توانند بی طرف باشند؛ نه خوب باشند و نه هم بد. این طرز استفاده ما هست که جنبه عمده قضیه را تشکیل می دهد. ما می توانیم از این شبکه ها در رشد استعداد ها و مهارت های شخصی خود استفاده کنیم؛ می توانیم برای تحکیم پیوندهای مان استفاده کنیم و بیشک که می توانیم در راه منفی ازش استفاده کنیم. ما در راه درست قرار داریم، جاده ی هموار و مستقیمی پیش روی ما نهفته است، پس برماست که در آن گام های درست برداریم الی به گفته پیران طریقت: " غلط راه رفتن، حتی اگر در جاده ی درست باشد، ما را به < ترکستان> می رساند."

0 comments:

Post a Comment

My Twitter Feed